“LAGER OPGELEIDE EET STEEDS SLECHTER” Nou en?!
               -over moraliteit en financiële verschillen-

Tijdens het afscheidssymposium voor een sociaal bewogen huisarts deze zomer, barstten SP-senator en huisarts Tineke Slagter en de Groninger SP-wethouder Janny Visscher uit in verontwaardiging. Aanleiding waren de kabinetsbezuinigingen op gezondheids-voorlichting, waar sociaal-zwakkeren onder zouden lijden.
Vandaag bevestigen de media die feiten naar aanleiding van een rapport van de Raad voor de Volksgezondheid.

Van de SP kan dergelijke -liberalen zouden zeggen 'morele'- verontwaardiging niet verbazen. In het vorige Groninger college gaf hun wethouder uitkeringsgerechtigden een flatscreen omdat zij “niet achter mogen blijven” en liet hij in de weken na de verhuizing van FC Groningen voorafgaand aan de thuiswedstrijden een bus door de Oosterparkwijk rijden. De plaatselijke fans zouden eens moeite kunnen hebben met de gang naar de een kilometer verderop gelegen nieuwe behuizing.
Moralisme ten top.

De voorbeelden zijn vermakelijk in hun innerlijke tegenstrijdigheid. De overheid moet van de SP mensen èn behoeden voor junk food, èn hen bevestigen in bewegingsarmoede met een te grote buis en een overbodige bus.
Maar de verwarring binnen ‘links’ is groter. Want hetzelfde moralisme op grond waarvan de overheid zich met iemands eetgewoonten zou moeten bemoeien, wordt even gemakkelijk als verwerpelijk afgedaan: wie zich beroept op levensovertuiging om vrijheidsrechten erkend te krijgen wordt door links zomaar als “moralistisch” weggezet.

Ooit was voor linkse politieke partijen de trits ‘gelijkheid, vrijheid, broederschap’ een vanzelfsprekendheid. Die trits bood in zijn samenhang een waarde(n)volle balans. Sinds de beroepsbestuurders van de generatie van Max van den Berg en Jacques Wallage de arbeiders uit de PvdA wegwerkten en het pluche bezetten, werd ‘vrijheid’ steeds meer losgezongen van ‘broederschap’. (solidariteit) De SP kan worden gezien als zeer succesvolle poging dat verband te herstellen. En gelet op de inzet van lokale PvdA-grootheden als Piet Boekhoud verbijt een belangrijke stroming binnen die club zich dat ze het zo ver hebben laten komen. Maar door als links mee te gaan in de ‘Paarse’ verabsolutering van ‘gelijkheid’ -stokpaardje van de liberale VVD en D66- is links ‘moralisme’ als negatieve categorie gaan benutten. Navolgers van Partij van de Arbeid-oprichters als ds. Banning en ‘doorbraak’-christenen als ds. Buskes zou ik daarover graag horen.

Nu komt de PvdA zichzelf tegen. De meerderheid van de consumenterende kiezer ziet waarachtig niet in waarom iedereen niet gewoon zichzelf kan zijn, en rustig zijn patatje-met kan scoren.

De tweedeling tussen arm en rijk groeit niet slechts door materiële verschillen, en a-morele zelfverrijking door bankiers. Het opgeven van de balans tussen ‘gelijkheid, vrijheid en broederschap’ veroorzaakt een toenemende kloof van onverschilligheid.
De PvdA zal het CDA nog gaan missen.

Deel dit Artikel

• 
• 
• 

Over de Auteur

Bert Westerink
Bert Westerink is sinds 1999 zelfstandig organisatieadviseur. Daarnaast is hij oud-wethouder van Groningen en Delfzijl en oud-lid van het landelijke CDA-bestuur.