• Home
  • Alle auteurs
  • Contact
  • Over Financieel Groningen

Een zwerm spindoctortjes

Geplaatst door: Marc Hesp    Tags:      Datum:  juni 4, 2010  |  8 Reacties



Wij leven in een mediacratie. Volgens Wikipedia betekent dit dat de macht ligt bij diegene die de publieke opinie weet te beïnvloeden via de media. Dit doet zich het meest gelden in tijden van verkiezingen: campagnetijd. 

Bij het begrip media denken veel mensen aan kranten, radio en televisie. En jarenlang gold dat deze massamedia inderdaad een zeer belangrijke rol vervulden voor de Nederlandse politiek. De media bepaalden niet alleen wát het publiek te zien en lezen kreeg, maar ook hoe.

De subjectieve politicus probeert zijn boodschap zo mooi mogelijk te verpakken. Logisch, als verkoper van die boodschap wil hij stemmen binnenhalen. Als de feiten echter niet kloppen, zet de politicus zijn betrouwbaarheid op het spel, wat dodelijk kan zijn in de verkiezingsrace. Aan de journalistiek de taak om deze feiten te checken, de boodschap van franje te ontdoen en dit nieuws aan het publiek te presenteren. Objectief. Dat is wat de journalist van de commentator onderscheidt.

Ook voor de journalist geldt dat zijn betrouwbaarheid op het spel staat, maar de gevolgen zijn veel minder groot. Waar collega-politici en journalisten er als de kippen bij zijn om de geloofwaardigheid van een Cohen of Rutte in twijfel te trekken, komt de gemiddelde journalist nog wel weg met halve waarheden of onjuiste cijfers.

Maar het medialandschap verandert. Steeds minder mensen lezen een krant. Steeds meer mensen prefereren x-factor boven politieke actualiteiten. Kijk- en verkoopcijfers zijn uiteindelijk de harde criteria waar het journaille op afgerekend wordt en een flinke rel helpt om deze op te krikken. Goed nieuws is geen nieuws en dus worden fouten genadeloos uitvergroot om de aandacht maar te trekken. Zelfs de vuilniszakken van de lijsttrekkers zijn al niet meer veilig.

Het gevolg is wel dat het vertrouwen van de politiek in de media onder druk staat. En de politiek heeft hierop gereageerd door eigen kanalen richting de kiezer te creëren. Politici starten eigen blogs, twitteren rechtstreeks met kiezers en passeren aldus het journaille. Het CDA is zelfs een eigen radiostation gestart.

Daarnaast worden leden en sympathisanten steeds actiever als politiek commentator.Waar kranten vroeger nog een selectie van de ingezonden brieven konden maken, wordt nu online veel en direct gereageerd. Vroeger had een partij 1 of meer spindoctors, tegenwoordig fungeren twitterende partijleden als een zwerm spindoctortjes die tijdens en na debatten of politieke uitzendingen alles net zo lang draaien tot het ze uitkomt.

De Netwerk uitzending van afgelopen week laat prachtig zien wat er aan de hand is. Het noodlijdende programma kiest ervoor om de lijsttrekkers te 'bashen' om de aandacht te trekken en neemt het daarbij niet zo nauw met ethiek of zelfs maar behoorlijke journalistiek. De betrokken politicus Rutte reageert furieus en ontketent daarmee een horde twitteraars die in alle toonaarden de geloofwaardigheid van Netwerk ondermijnen. Terecht, als je de VVD mag geloven. Terecht, als je ethische journalisten mag geloven: één bron is géén bron.

Je kunt vinden van bloggende en twitterende politici wat je wil, maar het is wel eerlijk: De lezer wéét dat dat de boodschap gekleurd is. De rol van intermediair lijkt voor de journalist uitgespeeld: 'They cut out the middle man'. Ik ben benieuwd welke rol de journalist nu gaat oppakken. Laten we hopen dat hij doet wat een journalist hoort te doen: fact-checking. 


    Deel dit Artikel
Over de Auteur
Marc Hesp
Marc Hesp adviseert, begeleidt en ondersteunt klanten op het gebied van communicatie en informatievoorziening. Daarnaast is Hesp VVD-politicus.




8 Reacties voor Een zwerm spindoctortjes

Wim Beunderman

Mooi in beeld gebracht Marc. Inderdaad veel eerlijker op het web. Heb altijd een gezonde argwaan gehad voor wat er in de krant staat. Die informatie is in mijn beleving niet per definitie objectief.

Ron Overbeek

Ander woord voor ‘zwerm’ in dit verband is ‘crowd’. Wat jij schetst is de kracht van ‘crowd sourcing’! Meerdere mensen samen geven een veel rijker en completer beeld, dan een paar traditionele – en vaak nog steeds verzuilde – media. Dankzij de web 2.0 technieken kan bijna iedereen snel en eenvoudig reageren op alles wat er gebeurt, zowel in de echte wereld, in de audiovisuele rtv-wereld als in de virtuele wereld. Volgend probleem is: hoe hou je het overzicht? Daarvoor zijn leuke en gratis tools ontwikkeld, zoals bijvoorbeeld http://www.hootsuite.com

Remi van Beekum

Interessante gedachte. Toch ben ik het er niet helemaal mee eens. Juist op twitter en op veel andere sociale media en web 2.0 sites (sorry voor al het jargon) kunnen mooie praatjes en leugens snoeihard en genadeloos worden blootgelegd en afgestraft.
Politici worden nu dus niet meer door een handjevol journalisten kritisch bekeken, maar door duizenden mensen. In de basis worden politici door deze ontwikkeling dus gedwongen om eerlijker te zijn.
Daar moet ik wel direct aan toevoegen dat het de discussie wel erg versmalt tot one-liners en de nuance er behoorlijk uit haalt. (Nou moet ik zeggen dat het RTL debat daar ook een flinke bijdrage aan levert, maar dat terzijde)

Tweede punt wat belangrijk is om te realiseren is dat er nog nooit een nieuwe media vorm ontstaan is die de oude vervangen heeft.
Toen de radio kwam dacht men dat het het einde van de kranten was. Toen de TV kwam dacht men dat het het einde van de radio was. En nu denken sommige mensen dat web 2.0 het einde van de journalistiek is.
Maar we kijken nog steeds massaal tv, luisteren nog steeds naar de radio en lezen nog steeds (iets minder dan voorheen) de krant.

Bruier van Roel

veur n nuchtere kiek op t onnerwaarp gai je noa:
http://bruiervanroel.web-log.nl/grunneger_schietverhoaltj/2010/06/stemmen.html

Symen Bosma

De stem des twitters moet de journalistiek maar vervangen, begrijp ik. Heb een paar keer moeten lezen voordat ik begreep wat je nu eigenlijk wilt zeggen. Kern is blijkbaar je frustratie over de handelwijze van Netwerk, dat jouw leider Rutte onaangenaam verraste. Vervolgens maak je de ongelukkige gevolgtrekking dat politici uit onvrede met de traditionele media via twitter en blogs het volk te woord gaan staan.
Maar laten we die dingen wel even uit elkaar halen. Natuurlijk zijn twitter en blogs mooie aanvullingen, maar politici staan net zo hard als vroeger te dringen om voor camera en microfoon hun programma uit te dragen, zo niet harder. En waarom? Omdat er nog steeds vrij massaal naar de tv gekeken wordt en daar dus stemmen te winnen zijn.
Tenslotte: naast feiten checken is duiding van nieuws wel een van de belangrijkste taken van een journalist, zo niet de belangrijkste. En dat mis ik in je verhaal.
Want hoe mooi het ook is dat jan en alleman via internet en twitter zijn ongezouten mening kan geven over van alles en nog wat, ik vind het toch wel plezierig als iemand die daar voor geleerd heeft, en die bovendien ervaring koppelt aan kennis, nieuws in een kader kan plaatsen. Een mooie rol voor, laten we zeggen, de journalist?

Folkert Ringnalda

Een subjectieve politicus veronderstelt dat er ook objectieve politici zijn! Dat lijkt bij een ‘in termini contradictio’ – politiek bekijkt de werkelijkheid altijd door een ‘gekleurde bril’. In principe geldt dit ook voor de journalist die het nieuws duidt! En daar ligt volgens mij ook de toegevoegde waarde van de journalistiek! Het is niet de groeiende hoeveelheid informatie zelf die het probleem vormt maar adequate filtering! Subjectieve duiding van feiten door een journalist kan een zeer adequaat filter zijn. En een verstandige lezer raadpleegt meerdere filters en kan er vervolgens het zijne van denken. Als journalisten zich beperken tot fact-checking, juist dan is het snel met ze gedaan! In een mediacratie is er geen objectiviteit (ook een foto is geen waarheidsgetrouwe weergave van de werkelijkheid – lees in dat verband eens het boek ‘Het zijn net mensen’ van Joris Luijendijk), het hoogst ‘haalbare’ is intersubjectiviteit, i.e. meerdere filters. In een mediacratie gaat het niet om feiten, het gaat om verhalen! En voor verhalen heb je journalisten nodig. Ik kan bijvoorbeeld rechtbank verslagen lezen (feiten), maar ik lees liever de blog van rechtbankverslaggever Rob Zijlstra (verhalen).

Marc Hesp

@Folkert: Met ‘de subjectieve politicus’ bedoel ik dat een politicus per definitie subjectief is.

Overigens verwacht noch hoop ik dat de journalist zich beperkt tot fact-checking, maar ben wel van mening dat dit een onmisbaar facet van goede journalistiek is.

Derk Eimers

Bedankt Marc,

Goed dat je dit soort issues aan de orde stelt. Met de LinkedIn group ‘Journalistieke Communicatie’ proberen we deze dilemma’s ook via ‘crowd sourcing’ zorgvuldig en multimediaal te bediscussiëren.
Er is veel over te zeggen maar ik focus me op twee items.

1. Je zegt dat mensen weten dat een boodschap van politicus of laten we ook maar eens zeggen ‘de overheid’ gekleurd door eigen inzicht is. Maar ik heb mijn twijfels daarover. ‘Gea en Gerrit’ blijken in de meeste gevallen alles voor waar aan te nemen wat ze via welk kanaal dan ook waarnemen.
Het gaat me te ver om Coca Cola en – nou ja, bijvoorbeeld – PSV TV over één kam te scheren, maar uit mijn eigen praktijk weet ik dat elke organisatie nooit communiceert vanuit een zelfkritische attitude. De verleiding is in een enkel geval groot om alleen de voordelen te noemen. Laten we er dan maar even vanuit gaan dat journalisten vanuit hun ideologie, ambitie, opleiding en ervaring iets neutraler tegenover de ‘waarheid’ staan. Immers, volgend uit je opvatting kan de waarheid zo maar ontstaan uit de meest fanatieke twitterende politicus dan wel de partij met de meeste twitteraars. Meeste stemmen gelden?

2. Mijn persoonlijke perceptie (en dat doet de facto recht aan jouw opvatting over ‘bashing media’) is dat het Netwerk item ook geen journalistieke aanpak hanteert. Tenzij je de Repo als hoor zou beschouwen en Ruttes reactie in de uitzending als wederhoor. Mijn hoogsteigen opvatting is dat het menig (zichzelf benoemd) journalistiek medium zou sieren zichzelf aan een heroriëntering op journalistieke mores te onderwerpen.






Een reactie plaatsen?





  Cancel Reactie

« Op de bres voor het Prins Claus Conservatorium!
Lastige klanten kies je zelf »
  • Noordelijke Ondernemers Agenda

    06 feb 16:30 - 20:30

    PIONN: bijeenkomst Trends in de Wereld

    De kredietcrisis heeft diepe sporen nagelaten in Nederland en de wereldeconomie. De snel en sterk veranderende wereld zorgt er voor dat wij als exportland creatief en snel moeten inspelen op deze v...

     
    06 feb 17:00 - 20:30

    Statebijeenkomst

    De Statebijeenkomst in Friesland wordt dit jaar opgeluisterd door Alexander Pechtold, fractievoorzitter van D66

     
    15 feb 17:00 - 20:30

    Havezatebijeenkomst

    Tijdens de traditionele Havezate bijeenkomst gaan we onder het genot van een diner met elkaar in gesprek over de waarde van cultuur voor de Noord-Nederlandse economie en het vestigingsklimaat alhier

     
    21 feb 14:30 - 18:00

    Bedrijfsbezoek Astron

    Bij het Nederlands Instituut voor Radioastronomie worden baanbrekende technologieën ontwikkeld en wordt fundamenteel astronomisch onderzoek gedaan

     
    23 feb 00:00 - 23:59

    GROEN 2012

     
    14 maa 09:30 - 17:00

    Documenten bij export (vervolgdata 21 en 28 maart)

    Heeft u plannen om te exporteren? Of onderneemt u al langer in het buitenland? Of u nu binnen of buiten de EU levert, u krijgt met allerlei exportdocumenten te maken. Meld u aan voor deze cursus al...

     
    15 maa 11:30 - 14:00

    Ladies lunch met Agnes Jongerius

    VNO-NCW Noord is van mening dat het man/vrouwdebat binnen de samenleving, maar ook binnen onze vereniging, blijvend aandacht verdient

     
    20 maa 00:00 - 23:59

    Congres ‘Investeren in gezondheid loont!

     
    21 maa 13:15 - 17:00

    Seminar: Internetmarketing

    Welke mogelijkheden biedt internet mij? Hoe verhoog ik mijn vindbaarheid op internet? Verandert het zoekgedrag van mijn klanten? Hoe pas ik internetmarketing toe in mijn huidige marketingplan?

     
    21 maa 16:30 - 20:00

    Masterclass Bedrijfsoverdracht ( vervolgdelen op 3 en 17 april )

    U heeft besloten om uw bedrijf te verkopen. Hoe bepaalt u de waarde van uw onderneming? Hoeveel bedenktijd heeft uw onderhandelingspartner om de financiering rond te krijgen? En is de deal definiti...

     
  • RSS Economisch nieuws uit Groningen

    • Noordelijke netwerkbijeenkomst in kader van Rusland-jaar
    • Groningen ronde verder in selectie Floriade 2022
    • EDR-Spreekdag voor grenspendelaars en ondernemers
  • RSS Innovatief nieuws uit Groningen

    • Mogen Groningse journalisten noodverordeningen aan hun laars lappen?
    • Researchcentrum SPRINT ontvangt subsidie van SNN
    • Hanzehogeschool Groningen ontvangt subsidie voor project vroeggeboren kinderen



 
  • Recente reacties

    • Chris Munneke op Zuidelijke Ringweg één knelpunt oplossen 2 ervoor terug krijgen!
    • henk de bruin op Staat er wel genoeg druk op Prorail?
    • Willem Tredgett op Zuidelijke Ringweg één knelpunt oplossen 2 ervoor terug krijgen!
    • frank menger op Bestrijdt de crisis slim en solidair
    • Michiel op Bestrijdt de crisis slim en solidair
    • frank menger op De stad bestaat niet meer, over nut en noodzaak van samenwerking
    • Jan R. Lunsing op Bestrijdt de crisis slim en solidair
    • Ben Doedens op Bestrijdt de crisis slim en solidair
    • Frank van Genne op Eelde… het sprookje van de bereikbaarheid van het Noorden
    • Eelde… het sprookje van de bereikbaarheid van het Noorden – Financieel-Groningen.nl ‹ Financieel Groningen op Luchtverkeersleiding na 2014 zware kostenpost voor kleine luchthavens
  • Populaire Blogs

    • De echte crisis moet nog komen
      Gisteren bracht ik mijn vaste uitgaven in beeld. Ik heb het niet zo slecht. Een eigen... Lees verder >>
    • De stad bestaat niet meer, over nut en noodzaak van samenwerking
      Oud-wethouder Bert Westerink riep verleden week op de krachten te bundelen in Noord-Nederland. Samen... Lees verder >>
    • Bied angsthazen van het digi-tijdperk geen forum
      Anonieme bellers en briefschrijvers zijn vanouds de schaduwen van politici, ondernemers... Lees verder >>
  • Andere bloggers

  • Over FG Blog

    FG Blog brengt u dagelijks de mening van 1 van 100 opinievormers van Groningen over de hedendaagse economie en financiële wereld. Van de bloemenverkoper tot de burgemeester

    FG Blog is een idee van Hans de Preter en Menno Oomkens.

    De website is een zelfstandige uitgave van Persbureau Tammeling (redactie) in samenwerking met Olie Media (social media, techniek & advertising).

    Blog-schrijvers schrijven op eigen verantwoordelijkheid maar op uitnodiging van de redactie.

    Het economische nieuws wordt verzorgd door de Groninger Internet Courant.


 
Copyright ©2011 - Financieel Groningen / FG Blog